Nauka w służbie bezpieczeństwa
Współczesny świat coraz częściej mierzy się z konfliktami, które nie ograniczają się już wyłącznie do klasycznych działań zbrojnych. Obejmują także przestrzeń informacyjną, cyfrową, gospodarczą, społeczną i technologiczną, a ich skutki odczuwalne są zarówno na poziomie państwowym, jak i w codziennym życiu obywateli. Właśnie tym zagadnieniom poświęcona została II Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Konflikty w XXI wieku – przyczyny, uwarunkowania, skutki”, która zgromadziła badaczy i praktyków reprezentujących różne ośrodki akademickie i dyscypliny naukowe.
Celem wydarzenia było interdyscyplinarne spojrzenie na współczesne konflikty i próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób zmienia się ich charakter we współczesnym świecie. Uczestnicy konferencji analizowali zarówno źródła napięć międzynarodowych, jak i mechanizmy konfliktów społecznych, znaczenie dezinformacji, wpływ nowych technologii oraz rosnącą rolę aktorów pozapaństwowych. W centrum uwagi znalazły się również kwestie związane z bezpieczeństwem państwa, odpornością społeczną i wyzwaniami dla polityki międzynarodowej.
W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele m.in. Politechniki Rzeszowskiej, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Jarosławiu oraz Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Organizatorem konferencji było Koło Polityki Bezpieczeństwa Państwa działające przy Katedrze Prawa i Administracji na Wydziale Zarządzania, którego opiekunem jest dr hab. Izabela Oleksiewicz, prof. PRz.
Program konferencji
Program konferencji został podzielony na pięć sesji tematycznych, które obejmowały najważniejsze obszary współczesnych sporów i napięć. Pierwsza z nich koncentrowała się wokół wielowymiarowości współczesnych konfliktów. Wystąpienia dotyczyły m.in. teorii wojny nowoczesnej, problematyki gotowości obronnej państwa, wojny rosyjsko-ukraińskiej, zagadnień mobbingu i nadużycia w relacjach pracowniczych, pokazując, że konflikt może przybierać bardzo różne formy – od międzynarodowej konfrontacji po codzienne napięcia społeczne i zawodowe. Druga sesja poświęcona była konfliktom międzynarodowym i geopolityce. Prelegenci analizowali rolę Chin i Stanów Zjednoczonych w kształtowaniu współczesnego ładu międzynarodowego, a także konsekwencje przemian bezpieczeństwa w regionach strategicznych, takich jak Kaukaz Południowy czy Arktyka. Dyskusja wskazała, że współczesne napięcia mają coraz częściej charakter globalny i wpływają na równowagę sił w skali całych kontynentów.
Duże zainteresowanie wzbudziła trzecia sesja poświęcona informacji jako płaszczyźnie konfliktów. Uczestnicy podjęli temat dezinformacji, fake newsów, konfliktów hybrydowych, odpowiedzialności państwa za działania w przestrzeni cyfrowej oraz roli prywatnych armii i korporacji jako nowych stron sporu. Wystąpienia potwierdziły, że współczesny konflikt coraz częściej toczy się nie tylko za pomocą siły militarnej, lecz również poprzez narracje, emocje i manipulację informacją. Czwarta sesja ukazała z kolei znaczenie nowych technologii w konfliktach XXI w. Omawiano wpływ cyfryzacji i automatyzacji na charakter sporów, wyzwania związane z terroryzmem asymetrycznym oraz ekonomiczne aspekty rywalizacji technologicznej pomiędzy przedsiębiorstwami. Zwracano uwagę, że rozwój technologiczny przynosi nie tylko nowe możliwości, ale również nowe zagrożenia, które wymagają adekwatnych odpowiedzi ze strony państwa i instytucji odpowiadających za bezpieczeństwo.
Ostatnia sesja dotyczyła społecznych mechanizmów współczesnych konfliktów. W jej trakcie analizowano psychologiczne źródła uprzedzeń i stereotypów, znaczenie traumy zbiorowej dla procesów pokojowych, wpływ mediów społecznościowych i algorytmów na dynamikę sporów oraz prawne aspekty kryzysów migracyjnych. Poruszane zagadnienia wskazały, że konflikty współczesnego świata są silnie osadzone nie tylko w polityce i bezpieczeństwie, ale również w psychologii społecznej, komunikacji i prawie.
Konferencja przestrzenią wymiany myśli, doświadczeń i perspektyw
II Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Konflikty w XXI wieku – przyczyny, uwarunkowania, skutki” stała się ważną przestrzenią wymiany myśli, doświadczeń i perspektyw. Zgromadzeni prelegenci wykazali, że analiza zjawisk konfliktowych wymaga ujęcia interdyscyplinarnego oraz uwzględnienia perspektyw badawczych właściwych dla różnych obszarów nauki. Wobec dynamicznych przemian współczesnego świata refleksja naukowa nad genezą, przebiegiem i konsekwencjami konfliktów pozostaje nieodzownym elementem poznania i praktyki bezpieczeństwa.
